Πότε διοργανώθηκε ο πρώτος Μαραθώνιος; Όλη η ιστορία πίσω από τον θεσμό

0

Σήμερα λαμβάνει χώρα ο 33 κλασσικός Μαραθώνιος της Αθήνας όπου θα λάβουν μέρος πάνω από 43.000 δρομείς. Πότε διοργανώθηκε ο πρώτος Μαραθώνιος και πότε καθιερώθηκε;

Ο Κλασικός-Αυθεντικός Μαραθώνιος Αθηνών είναι ένας διεθνής ετήσιος αγώνας μαραθωνίου που συνήθως διεξάγεται το Νοέμβριο.

Κάθε χρόνο μετέχουν πάνω από 5.000 αθλητές και αθλήτριες, ενώ ο αριθμός τους αγγίζει τους 9.000 αθλητές με τη συμμετοχή αθλητών στους αγώνες των 5 και των 10 χλμ.

06_Marathon-Start

Ο αγώνας γίνεται στην κλασική διαδρομή και καθιερώθηκε προς τιμήν του άγνωστου Αθηναίου οπλίτη, ο οποίος το 490 π.Χ. έτρεξε από το Μαραθώνα στην Αθήνα για να ανακοινώσει την νίκη των Αθηναίων εναντίον των Περσών στη μάχη που διεξήχθη εκεί. Πρόλαβε να πει «Νενικήκαμεν» και στη συνέχεια εξαντλημένος έπεσε νεκρός. Μία μεταγενέστερη παράδοση, που όμως δεν μαρτυρείται από τις αρχαίες πηγές, ταυτίζει τον οπλίτη εκείνον με τον Αθηναίο ημεροδρόμο Φειδιππίδη.

Η διαδρομή

Πότε ξεκίνησε

Διεξήχθη για πρώτη φορά το 1955 και γινόταν ανά διετία ως το 1967. Το 1967 μετατράπηκε σε ετήσιο και ως ημερομηνία διεξαγωγής καθορίστηκε η 6η Απριλίου, ημέρα έναρξης της Ολυμπιάδας 1896, η οποία καθορίστηκε να εορτάζεται ως «ολυμπιακή ημέρα» από την Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων της Ελλάδας. Από το έτος αυτό ξεκίνησε νέα αρίθμηση των Διεθνών Μαραθωνίων της 6ης Απριλίου. Ο αγώνας στη νέα μορφή του αποτελούσε και τον αγώνα του πανελλήνιου πρωταθλήματος.

Το 1972 αποφασίστηκε να μεταφερθεί τον Οκτώβριο και παράλληλα να γίνει ανοικτός και σε μη συστηματικούς αθλητές. Όμως, η απήχηση του ολυμπιακού μαραθωνίου της 6ης Απριλίου συνετέλεσε ώστε να μην διακοπεί, με αποτέλεσμα από το 1973 ως το 1980 να διεξάγονται δύο διεθνείς μαραθώνιοι: ένας τον Απρίλιο στις εορτές για την ολυμπιακή ημέρα και ένας τον Οκτώβριο. Από το 1974 γίνεται παράλληλα και γυναικείος αγώνας. Διοργανώνεται από τον ΣΕΓΑΣ.

marathon

Από το 1983 γίνεται στη μνήμη του βαλκανιονίκη Γρηγόρη Λαμπράκη και έκτοτε ξεκινά η σημερινή αρίθμηση της διοργάνωσης.

Θεωρείται ως ένας από τους δυσκολότερους αγώνες Μαραθωνίου στον κόσμο, καθώς οι αθλητές καλούνται να διανύσουν 10 χλμ. ανηφόρας. Ο αγώνας ξεκινά από τον Μαραθώνα, περνάει από την Νέα Μάκρη και καταλήγει στο Παναθηναϊκό Στάδιο της Αθήνας. Οι Έλληνες αθλητές έχουν κερδίσει τους περισσότερους τίτλους στον μαραθώνιο αυτό, ωστόσο σήμερα, αθλητές από την Ανατολική Αφρική και την Ιαπωνία κυριαρχούν στους αγώνες.

Από το 1990, ο αγώνας αυτός είναι ο επίσημος αγώνας σύμφωνα με τον ΣΕΓΑΣ για τον πανελλήνιο τίτλο του μαραθωνίου. Το 2010 η διεξαγωγή του κλασικού Μαραθωνίου αποτέλεσε μέρος των εκδηλώσεων για τον εορτασμό των 2.500 χρόνων από την μάχη του Μαραθώνα, με αποτέλεσμα να προβληθεί ιδιαίτερα το γεγονός και να υπάρξει μεγάλη αύξηση των συμμετεχόντων που ξεπέρασαν τους 20.000.[1][2] To 2011 μετείχαν 9000 μαραθωνοδρόμοι και 8500 δρομείς στα άλλα αγωνίσματα (5 και 10 χλμ).

Το 2013 οι συνολικές δηλώσεις συμμετοχής ξεπέρασαν τις 31.000 σε όλα τα αγωνίσματα.

Η χρονικό της διοργάνωσης

Από την προπολεμική περίοδο είχε ληφθεί η απόφαση να καθιερωθεί ένας διεθνής μαραθώνιος αγώνας στην κλασική διαδρομή. Το 1938 με απόφαση του ΣΕΓΑΣ ορίστηκε να διεξάγεται «Διεθνής Αγών Μαραθωνίου εις την Κλασσικήν Διαδρομήν ανά παν δεύτερον έτος», δηλαδή ανά διετία, με έναρξη το 1939, στα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου. Ο αγώνας θα μετρούσε ταυτόχρονα και ως πανελλήνιο πρωτάθλημα για τους Έλληνες δρομείς. Τελικά, αποφασίστηκε ο πρώτος «Διεθνής Μαραθώνιος των Αθηνών» να διεξαχθεί στις 8 Οκτωβρίου 1939, συγχρόνως με την τελευταία ημέρα των 10ων Βαλκανικών Αγώνων και θα μετρούσε παράλληλα για το πανελλήνιο και το βαλκανικό πρωτάθλημα. Ο ΣΕΓΑΣ προώθησε τη διαδικασία, έστειλε προσκλήσεις, τύπωσε φυλλάδια, παρήγγειλε έπαθλα και μετάλλια καθώς και βαρύτιμο αργυρό κύπελλο για το νικητή αξίας 100.000 δρχ. Το κύπελλο ήταν αντίγραφο αρχαίας αθηναϊκής υδρίας με παραστάσεις δρομέων, το πρωτότυπο της οποίας υπάρχει στο Βρετανικό Μουσείο. Σύμφωνα με τα σχέδια στις πλευρές του ασημένιου κυπέλλου θα υπήρχαν χαράξεις από χρυσό και σμάλτο των αρχαίων παραστάσεων.[3] Το κύπελλο ουδέποτε παραλείφθηκε από την Ελβετία, όπου είχε γίνει η παραγγελία και τελικά χάθηκε στη λαίλαπα του πολέμου.

31os-klasikos-marathonios-tis-athinas

Η προετοιμασία είχε προχωρήσει και ως τα μέσα Ιουλίου είχαν δηλώσει πως θα συμμετάσχουν με δρομείς τους τα βαλκανικά κράτη και άλλες επτά χώρες: Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Σουηδία, Φινλανδία, Ινδίες και Περού. Όμως, η έναρξη του Β΄ παγκοσμίου πολέμου ματαίωσε τη συμμετοχή τους και διεξήχθη μόνον ως βαλκανικός (και ταυτόχρονα πανελλήνιος) μαραθώνιος με συμμετοχή 10 δρομέων: 5 Ελλήνων, 2 Γιουγκοσλάβων, 1 Ρουμάνου και 2 Τούρκων. Νικητής αναδείχθηκε ο Στέλιος Κυριακίδης με χρόνο 2:52.07.[4]

Η ιδέα ξεχάστηκε ως το 1955, όταν την υπενθύμισε στον ΣΕΓΑΣ η ομοσπονδία της Φινλανδίας. Ο τότε πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ Απόστολος Νικολαΐδης αποδέχτηκε την πρόταση και προώθησε τη διεξαγωγή του διεθνούς μαραθωνίου, με δυο αλλαγές: ως εποχή διεξαγωγής ορίστηκε ο Οκτώβριος ενώ ο αγώνας απεξαρτήθηκε από το πανελλήνιο πρωτάθλημα.

Ο πρώτος διεθνής μαραθώνιος

Ο πρώτος διεθνής μαραθώνιος αγώνας διεξήχθη στις 2 Οκτωβρίου 1955 με επιτυχία αν και έβρεχε καταρρακτωδώς και συνδυάστηκε με αγώνες στίβου εφήβων Ελλάδας-Γιουγκοσλαβίας που διεξήχθησαν στο Παναθηναϊκό Στάδιο μετά τον τερματισμό. Αφέτης ήταν ο Στέλιος Κυριακίδης, θριαμβευτής στη Βοστόνη λίγα χρόνια νωρίτερα. Συμμετείχαν 21 αθλητές: δώδεκα Έλληνες, τέσσερις Αιγύπτιοι, δύο Γιουγκοσλάβοι, ένας Ιταλός, ένας Γερμανός και ένας Φινλανδός, ο Βέικο Κάρβονεν που ήταν και ο τελικός νικητής με χρόνο 2:27.30. Στη δεύτερη και τρίτη θέση τερμάτισαν δίπλα-δίπλα οι Αιγύπτιοι Αμπντουλκερίμ και Χαμέντ. Πρώτος Έλληνας ήταν ο Δημήτρης Δερβένης του Εθνικού Γ.Σ. που τερμάτισε ένατος τριάντα λεπτά μετά το νικητή (2:57.11). Ακολούθησε ο Κύπριος Μέλης Χαραλάμπους του Γ.Σ. Ολύμπια με 3:00.10.[6]

Στους νικητές του πρώτου διεθνούς κλασσικού μαραθωνίου απονεμήθηκαν τα μετάλλια τα οποία είχε παραγγείλει ο ΣΕΓΑΣ προπολεμικά στην Ελβετία και τα οποία βρέθηκαν. Αντίθετα, τα κύπελλα που είχαν παραγγελθεί προπολεμικά στη Γερμανία είχαν χαθεί.

Ακολούθησαν άλλες δύο διοργανώσεις ανά διετία, σύμφωνα με τον προγραμματισμό: το 1957 με 16 συμμετοχές και νικητή τον Σέρβο Μίχαλιτς και το 1959 με 19 συμμετοχές και νικητή το Φινλανδό Όκσανεν. Από το 1961 ο αγώνας μεταφέρθηκε το Μάιο και διεξαγόταν ταυτόχρονα με το πανελλήνιο πρωτάθλημα. Το 1961 υπήρξε η πιο λαμπρή συμετοχή στην ιστορία του αγωνίσματος, αφού μετείχε και νίκησε ο ολυμπιονίκης της Ρώμης Αμπέμπε Μπικίλα από την Αιθιοπία. Με αυτή τη μορφή (παράλληλα με το πανελλήνιο πρωτάθλημα) η διοργάνωση συνέχισε να διεξάγεται ως το 1965.

Comments are closed.