Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα αντισυλληπτικά χάπια

0

Τα αντισυλληπτικά χάπια έκλεισαν ήδη 40 χρόνια κυκλοφορίας και αποτελούν τα πιο πολυμελετημένα φάρμακα. Σήμερα το χάπι είναι η πιο διαδεδομένη αντισυλληπτική μέθοδος και χρησιμοποιείται από πάρα πολλές γυναίκες σε όλο τον κόσμο. Τι πρέπει όμως να γνωρίζετε πριν ξεκινήσετε να παίρνετε τα αντισυλληπτικά χάπια; Τι παρενέργειες έχουν και τι πρέπει να προσέξετε;

Παρά το γεγονός ότι τα αντισυλληπτικά χάπια τα χρησιμοποιούν περισσότερο οι ανύπαντρες και νέες γυναίκες, είναι εξίσου δημοφιλή και στις παντρεμένες γυναίκες.

Σύμφωνα με μελέτες και αντίθετα από τις υπόλοιπες ευρωπαικές χώρες, στην Ελλάδα η πιο διαδεδομένη μέθοδος αντισύλληψης είναι η…έκτρωση. Σε μια προσπάθεια λοιπόν να αναστρέψουμε το αρνητικό κλίμα και να απομακρύνουμε τους φόβους σας για τα αντισυλληπτικά δισκία, ο ειδικευόμενος γιατρός στην Μαιευτική & Γυναικολογία, Γεώργιος Π. Παναγάκης, απαντάει στις δικές σας απορίες μέσα από μια σειρά ερωταπαντήσεων.

unnamed (4)

1) Τι είναι τα αντισυλληπτικά δισκία;

Τα αντισυλληπτικά δισκία είναι μια ορμονική μέθοδος αντισύλληψης η οποία αναστέλλει τη γονιμότητα με παροδικό και αναστρέψιμο τρόπο και βασίζεται στην χορήγηση,σε μορφή χαπιών,ορμονών οι οποίες αναστέλλουν την ωορρηξία.

2) Πως δρουν τα αντισυλληπτικά;

Το αντισυλληπτικό χάπι δρα τόσο κεντρικά στον εγκέφαλο όσο και περιφερικά στις ωοθήκες, τις σάλπιγγες και τη μήτρα. Τα ορμονικά αντισυλληπτικά αναστέλλουν τις δυο κύριες ορμόνες που προκαλούν την ωορρηξία. Κατ ‘αρχήν αναστέλλεται η απελευθέρωση της θυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH). Η ορμόνη αυτή είναι υπεύθυνη για την ωρίμανση του ωραρίου. Επιπλέον αναστέλλεται η απελευθέρωση της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH). Η ορμόνη αυτή φυσιολογικά προκαλεί την ωορρηξία στο μέσον του κύκλου. Η φυσική παραγωγή και των δυο ορμονών αρχίζει όταν τα επίπεδα της προγεστερόνης και των οιστρογόνων είναι χαμηλά. Από τη στιγμή όμως που και οι δυο αυτές ουσίες περιέχονται στο χάπι,τα επίπεδά τους παραμένουν ψηλά οπότε και δεν μπορεί να αρχίσει ο κύκλος παραγωγής των FSH και LH.

  • Τα οιστρογόνα στο χάπι εξασφαλίζουν ένα σταθερό κύκλο 28 ημερών χωρίς ενδιάμεση αιμορραγία.
  • Το προγεσταγόνο αναστέλλει την ωρίμανση του ωαρίου στην ωοθήκη, επομένως δεν πραγματοποιείται ωορρηξία.

Τέλος, η βλέννα στον τράχηλο της μήτρας γίνεται παχύρρευστη κα επομένως αδιαπέραστη από το αντρικό σπέρμα. Επιπλέον, ελαττώνουν την ανάπτυξη και υποδεκτικότητα του ενδομητρίου και μειώνουν την κινητικότητα των σαλπίγγων, εμποδίζοντας με τους τρόπους αυτούς την εμφύτευση.

3) Πόσων ειδών αντισυλληπτικά υπάρχουν;

Ανάλογα με τη διάρκεια χορήγησης και τη δόση του προγεσταγόνου και της αιθυνυλοιστραδιόλης(ΕΕ) που περιέχουν διακρίνονται σε:

  • ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΑ,σταθερή δόση και ταυτόχρονη χορήγηση των δυο ορμονών για 21 ημέρες
  • ΔΙΦΑΣΙΚΑ,σταθερή δόση της ΕΕ και έναρξη του προγεσταγόνου την 7η ημέρα με σταθερή δοσολογία
  • ΤΡΙΦΑΣΙΚΑ,αυξομειούμενη δόση της ΕΕ και του προγεσταγόνου μιμούμενη της διακυμάνσεις των ορμονών του φυσιολογικού κύκλου.

Στην Ελλάδα τα πιο διαδεδομένα δισκία είναι τα μονοφασικού τύπου.

4) Είναι αποτελεσματικά και πως τα παίρνω;

Όταν τα αντισυλληπτικά δισκία χρησιμοποιούνται σωστά,εξασφαλίζουν τη μεγαλύτερη αντισυλληπτική προστασία (99%) από οποιαδήποτε άλλη μέθοδο, ενώ παράλληλα είναι και η απλούστερη μέθοδος όσον αφορά τη χρήση της.

unnamed (2)

Τα περισσότερα αντισυλληπτικά που χρησιμοποιούνται περιέχουν 21 χάπια. Η έναρξη της λήψης γίνετε την πρώτη ημέρα της περιόδου και τα χάπια λαμβάνονται καθημερινά για 21 ημέρες, με τη σειρά που καθορίζεται στη συσκευασία. Ακολουθεί διακοπή 7 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας θα έχετε περίοδο και έναρξη της επόμενης συσκευασίας την 8η ημέρα, ανεξάρτητα από τον αν έχει σταματήσει ή όχι η περίοδος. Στα αντισυλληπτικά που περιέχουν 28 χάπια, η λήψη γίνεται συνεχώς, χωρίς διακοπή μεταξύ των συσκευασιών. Τα αντισυλληπτικά θα πρέπει να λαμβάνονται σε σταθερή ώρα κάθε μέρα και όχι λιγότερο από μια ώρα πριν ή μετά από γεύμα.

5) Που οφελούν;

Εκτός από την αντισύλληψη τα δισκία αυτά έχουν και αποδεδειγμένα οφέλη όπως:

  1. Βελτίωση προβλημάτων όσον αφορά τη διάρκεια του εμμηνορησιακού κύκλου (πολύ μικρός η πολύ μεγάλος κύκλος ή ακανόνιστος κύκλος )
  2. Βελτίωση των συμπτωμάτων της ακμής
  3. Μείωση της υπερβολικής απώλειας αίματος κατά την εμμηνορρυσία και ειδικά όταν συνυπάρχει σιδηροπενική αναιμία
  4. Ελάττωση της δυσμηνόρροιας (επώδυνη εμμηνορρυσία )
  5. Θετική επίδραση στην οστική μάζα(μείωση κινδύνου για οστεοπόρωση)
  6. Μείωση του κινδύνου για καρκίνο των ωοθηκών κατά 40%
  7. Μείωση του κινδύνου για καρκίνο του ενδομήτριου κατά 40%
  8. Ελάττωση του κινδύνου για φλεγμονώδη νόσου της πυέλου κατά 50%
  9. Ελάττωση του ποσοστού εμφάνισης έκτοπης (εξωμήτριας) κύησης κατά 90%
  10. Ελάττωση του ποσοστού εμφάνισης ινοκυστικής νόσου των μαστών κατά 40%
  11. Μείωση του ποσοστού εμφάνισης λειτουργικών κυστών των ωοθηκών (ωχρινικές 78%, θυλακιωδείς 49%)
  12. Μείωση εμφάνισης ινομυωμάτων της μήτρας(50%).

6) Μπορούν να τα πάρουν όλες οι γυναίκες;

Όχι,σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) υπάρχουν σχετικές και απόλυτες αντενδείξεις. Έχουμε λοιπόν και λέμε:

ΑΠΟΛΥΤΕΣ ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

  • Κάπνισμα (λιγότερα από 15 τσιγ/ημερ και ηλικία) > 35ετών
  • Κατανάλωση αλκοόλ σε καθημερινή βάση
  • Κίρρωση του ήπατος
  • Όγκοι,αδενώματα του ήπατος
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Καρκίνος του μαστού
  • Ημικρανίες με αύρο
  • Μεγάλη χειρουργική επέμβαση με μακροχρόνια κατάκλιση
  • Επιπλεγμένη καρδιακή βαλβιδοπάθεια
  • Ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου
  • Ιστορικό εμφράγματος μυοκαρδίου
  • Ιστορικό ή πρόσφατη εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση
  • Υπέρταση >160/100mmHg με αγγειακή νόσο
  • Θηλασμός πριν από τις 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

  • Θηλασμός 6 εβδομάδες μέχρι 6 μήνες μετά τον τοκετό
  • Κάπνισμα <15 τσιγ/ημερ και ηλικία >35 ετών
  • Ελεγχόμενη υπέρταση μεταξύ 140/90mmHg και 160/100mmHg
  • Σοβαρή υπερλιπιδαιμία
  • Κεφαλαλγία χωρίς αύρα και ηλικία >35 ετών
  • Ιστορικό ca μαστού χωρίς υποτροπή την τελευταία 5ετία
  • Νόσος χοληδόχου κύστεως υπό θεραπεία
  • Ιστορικό χολόστασης από τη λήψη αντισυλληπτικών κατά το παρελθόν
  • Ελαφρά κίρρωση του ήπατος

7) Τι εξετάσεις πρέπει να κάνω πριν ξεκινήσω τη λήψη τους;

Όταν σε συνεργασία με το θεράποντά σας αποφασίσετε την έναρξη 1λήψης αντισυλληπτικών,θα σας συνταγογραφήσει μια σειρά εξετάσεων ελέγχου όπως έλεγχο πηκτικότητας αίματος,έλεγχο ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας,γλυκόζης και έλεγχο χοληστερίνης.

8) Θα έχω παρενέργειες;

Από τις πιο συχνές απορίες που ακούγονται σε καθημερινή βάση. Οι περισσότερες παρενέργειες είναι ήπιες.Μπορεί να εμφανιστούν ναυτία,έμετοι,μείωση της libido,κεφαλαλγία,μεταβολές της ψυχικής διάθεσης,ελαφρά αύξηση του σωματικού βάρους,μαστοδυνία,Διάμεση αιμόρροια,αμηνόρροια.Αυτές όμως είναι παρενέργειες που εμφανίζονταν με τα παλαιότερα σκευάσματα οι οποίες με τα σύγχρονα αντισυλληπτικά έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό.Αν όμως με την έναρξη της αγωγής παρατηρήσετε οποιαδήποτε σοβαρή μεταβολή(εμετό,διάρροια,κνησμό κλπ) καλό θα ήταν να επικοινωνήσετε με το θεράπον για να τροποιήσετε το σχήμα.

thumbnail

Οι σοβαρές παρενέργειες των αντισυλληπτικών δισκίων προέρχονται κύρια από το καρδιαγγειακό σύστημα. Περιλαμβάνουν εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, πνευμονική εμβολή, έμφραγμα του μυοκαρδίου, ισχαιμικό ή αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι επιπλοκές αυτές είναι εξαιρετικά ασυνήθιστες με τα νεότερα αντισυλληπτικά με χαμηλή περιεκτικότητα σε οιστρογόνα. Ο κίνδυνος αυξάνει σε γυναίκες με προδιαθεσικούς παράγοντες για την εμφάνιση επιπλοκών από το καρδιαγγειακό σύστημα, όπως το κάπνισμα, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία, οι διαταραχές του πηκτικού μηχανισμού, ο παρατεταμένος κλινοστατισμός, τα κακοήθη νεοπλάσματα κ.α. και για αυτό το λόγο καλό θα ήταν να προβείτε στον έλεγχο που ανέφερα πιο πάνω,ώστε να αποφύγουμε τέτοια συμβάματα.

ΠΡΟΣΟΧΗ!

Η λήψη των αντισυλληπτικών θα πρέπει να διακοπεί και να επικοινωνήσετε με το θεράποντα σας εάν παρουσιαστούν:

  • Αιφνίδιο άλγος στο θώρακα
  • Αιφνίδια δύσπνοια
  • Παρατεινόμενη κεφαλαλγία
  • Πόνος ή και διόγκωση στα άκρα
  • Διαταραχές της όρασης ή της ακοής
  • Εμφάνιση κνησμού σε όλο το σώμα ή ικτέρου
  • Λιποθυμικά επεισόδια
  • Αιμωδίες στο ήμισυ του σώματος
  • Έντονος πόνος στο ανώτερο μέρος της κοιλιάς
  • Εγκυμοσύνη

9) Αν ξεχάσω να λάβω ένα χάπι;

Πάρα πολύ συχνή και αυτή η απορία. Αν δεν έχουν περάσει περισσότερες από 24 ώρες από την ώρα που έπρεπε να ληφθεί, θα πρέπει να το πάρετε το συντομότερο δυνατό και να συνεχίσετε τη λήψη των υπόλοιπων δισκίων την ώρα που τα παίρνατε, ακόμη και αν χρειαστεί να πάρετε 2 χάπια μαζί. Αν ξεχάσατε 2 ή περισσότερα χάπια, συνεχίστε κανονικά τη λήψη των υπόλοιπων.

unnamed (1)

 

Στην περίπτωση αυτή η αντισυλληπτική προστασία θα είναι μειωμένη και θα πρέπει να λάβετε πρόσθετα αντισυλληπτικά μέτρα. Επίσης είναι δυνατό να δείτε μικρή ποσότητα αίματος . Τα παραπάνω αποτελούν γενικούς κανόνες και θα πρέπει να διαβάσετε το φύλο οδηγιών, μια και μπορεί να υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των διαφόρων σκευασμάτων.

10) Πόσο καιρό μπορώ να τα παίρνω και πότε θα είμαι γόνιμη αν τα διακόψω;

Χωρίς να υπάρχουν σαφείς οδηγίες για το χρονικό όριο λήψης των αντισυλληπτικών δισκίων,ο WHO προτείνει ως μέγιστο όριο χρήσης τα δέκα (10) χρόνια.Με την διακοπή των δισκίων η γυναίκα επανέρχεται άμεσα σε γόνιμη κατάσταση.

Αυτά από εμένα. Η τελική απόφαση είναι δική σας με τη γνώμη πάντα του γυναικολόγου σας.

Με εκτίμηση και διαθέσιμος για οποιαδήποτε απορία σας,

Γεώργιος Π. Παναγάκης

Ειδικευόμενος Μαιευτικής & Γυναικολογίας

Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών

Comments are closed.